Concours Post-Bac: Ücret, Geçerlilik ve Puanlama

Genel bakış

Concours Post-Bac (Fransa Yükseköğretim ve Grandes Écoles Giriş Sınavları), Fransa yükseköğretim sisteminde lise mezuniyeti (Baccalauréat) sonrasında, geleneksel 2 yıllık yoğun hazırlık sınıflarına (CPGE) gitmeye gerek kalmadan, doğrudan 5 yıllık entegre eğitime kabul eden elit yüksek okullara (Grandes Écoles) girmek için uygulanan ortak seçme ve yarışma sınavları bütünüdür. Bu sistem, öğrencilerin lise biter bitmez mühendislik, işletme, siyaset bilimi gibi prestijli alanlarda doğrudan uzmanlaşmaya başlamalarını sağlar. Sistem kendi içinde alanlarına göre popüler ortak sınav ağlarına (Concours) ayrılır: Mühendislik İçin: Concours Avenir, Geipi Polytech, Concours Advance, Puissance Alpha. İşletme/Yönetim İçin: Concours SESAME, Concours ACCES. Siyaset Bilimi İçin: Sciences Po ortak sınavları (Réseau ScPo).

Sık sorulan sorular

Kimler girebilir?

Fransa'da lise son sınıfta okuyanlar veya dünya genelindeki resmi Fransız liselerinde (Türkiye'deki Galatasaray Lisesi, Saint Joseph, Saint Benoit, Notre Dame de Sion, Saint Michel, Sainte Pulchérie, Charles de Gaulle ve Pierre Loti gibi) eğitim gören, Fransız Bakaloryası (Baccalauréat) almaya aday olan ya da denk bir diplomaya (IB, MEB diploması vb.) sahip tüm yerli ve uluslararası öğrenciler başvurabilir.

Nerelerde kabul edilir?

Yalnızca Fransa'daki yükseköğretim kurumlarında geçerlidir. Concours ağlarına dahil olan ESCE, IPAG, ESSCA, IÉSEG (İşletme); ECE Paris, ESTACA, EPF, ESILV, Polytech ağındaki devlet üniversiteleri (Mühendislik) gibi yüzlerce prestijli Fransız kurumu bu sınav sonuçlarına göre öğrenci alır.

Geçerli olduğu bölgeler: Fransa, Tunus, Cezayir, Lübnan, Avrupa Ülkeleri, Kanada

Kayıt nasıl yapılır?

Tüm başvuru süreci dijital olarak Fransa'nın resmi yerleştirme sistemi olan Parcoursup üzerinden yürütülür. Adaylar tercih listelerini oluştururken ilgili ortak sınav ağını (Concours) seçerler.

Detaylı bilgi için lütfen tıklayınız.

Sınavın yapısı

Sınavların formatı seçilen ortak sınav ağına göre değişmekle birlikte genellikle iki aşamalı bir yapıya sahiptir:

Dosya İncelemesi (Dossier): Adayın lise 11 ve 12. sınıf notları, Bakalorya sınav tahminleri, öğretmen tavsiyeleri ve motivasyon mektupları (Projet de formation motivé) değerlendirilir. Bu aşamayı geçen adaylar yazılı/sözlü sınavlara çağrılır.

Yazılı ve Sözlü Sınavlar: * Mühendislik: Matematik, Fizik, Kimya/Biyoloji gibi fen bilimleri derslerinden çoktan seçmeli veya açık uçlu sorular ile İngilizce/Fransızca dil ve mantık testleri. İşletme/Siyaset: Metin analizi, genel kültür, güncel dünya sorunları, mantıksal akıl yürütme, dil testleri ve jüri önünde sözlü mülakat (Entretien de motivation).

Puanlama

Her sınav ağının kendine has bir ağırlık ve katsayı sistemi vardır. Yazılı sınavlarda genellikle ceza puanı sistemi (Guessing Correction) uygulanır (Örn: Doğru cevap +3 puan, yanlış cevap -1 puan, boş bırakılan soru 0 puan). Nihai kabul puanı hesaplanırken lise dosya notunun ağırlığı %40-60, yazılı ve sözlü sınavların ağırlığı ise %40-60 oranında harmanlanarak bir sıralama listesi oluşturulur.

Sonuçların geçerlilik süresi

Elde edilen sınav başarısı ve sıralama hakkı, yalnızca sınavın yapıldığı o yılın Parcoursup yerleştirme dönemi (Eylül ayı girişi) için geçerlidir. Puan dondurulamaz veya sonraki yıla aktarılamaz.

Sınav merkezleri

Fransa dışındaki adayların mağdur olmaması için küresel bir sınav merkezi ağı kurulmuştur. Türkiye'deki adaylar Fransa'ya gitmek zorunda kalmadan, her yıl İstanbul ve Ankara'da belirlenen resmi Fransız Liselerinde (Örn: Saint Joseph veya Charles de Gaulle) fiziki olarak gözetmenler eşliğinde bu yazılı sınavlara girebilirler. Ayrıca son yıllarda bazı mülakatlar ve sözlü aşamalar online (uzaktan görüntülü) olarak da yapılabilmektedir.

Sınav tarihleri

Sınav süreci Fransa'nın merkezi üniversite yerleştirme platformu olan Parcoursup takvimine sıkı sıkıya bağlıdır. Başvurular her yıl Ocak ve Mart ayları arasında Parcoursup üzerinden yapılır. Dosya incelemesinden geçen adaylar için yazılı ve sözlü sınavlar genellikle Nisan ayının ortası ile Mayıs ayının başı arasında gerçekleştirilir. Sonuçlar ise her yıl Mayıs ayı sonunda veya Haziran başında Parcoursup portalında ilan edilir.

Sınav ücreti

Sınav ücretleri seçilen sınav ağına ve okul sayısına göre değişir. Mühendislik sınavları (Avenir, Advance vb.) genellikle 100 ile 150 Euro arasındayken, kapsamlı işletme sınavları (SESAME, ACCES) 150 ile 290 Euro civarına çıkabilir. Fransa'da burslu (Boursier) statüsünde olan veya Fransız hükümetinden muafiyet hakkı alan öğrenciler için sınavlar ya tamamen ücretsizdir ya da çok küçük sembolik ücretlere tabidir..

Ek bilgiler

Concours Post-Bac sınavları, sadece akademik bilgiyi değil, aynı zamanda Fransız eğitim sisteminin temel taşı olan "metodoloji" ve "zaman yönetimi" becerilerini de ölçer. Özellikle kompozisyon ve mülakat aşamalarında adayın kişisel olgunluğu, entelektüel birikimi ve neden o mesleği seçmek istediğini rasyonel olarak açıklayabilmesi (Fransızca ifade yeteneği) fen soruları kadar yüksek puan getirmektedir. Sınavlara hazırlanırken ilgili sınav ağlarının geçmiş yıllarda çıkmış sorularını (Annales) süre tutarak çözmek en etkili hazırlık yöntemidir.

Tercih Avantajı Kuralı: Parcoursup sisteminde her bir ortak sınav (Concours), tek bir ana tercih (Voeu) olarak sayılır. Ancak bu sınavın altındaki onlarca farklı okul veya kampüs alt tercih (Sous-voeu) olarak eklenir. Bu kural sayesinde öğrenciler, sınırlı olan tercih haklarını harcamadan tek bir sınavla 10-20 farklı okula birden başvurma şansı elde ederler. Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

Sınavın resmî sitesi

Concours Post-Bac