Üniversite ülke rehberi
CZÇek Cumhuriyeti
Çek Cumhuriyeti'nde üniversite (lisans, yüksek lisans, doktora) eğitimi için bilmeniz gerekenler dokuz başlıkta: giriş şartları, dil, maliyet, burslar, konaklama, tarihler, sigorta ve vize. Başvurunuzu kâr amacı gütmeyen vakfımızla, şeffaf ve ücretsiz ön görüşmeyle planlayın.

Ülke bilgileri
5 başlıkÖne çıkan bölümler
Mühendislik (Makine, Elektrik, İnşaat, IT), Bilgisayar Bilimleri, Tıp ve Sağlık Bilimleri, Ekonomi ve İşletme, Doğa Bilimleri (Fizik, Kimya, Biyoloji), Sosyal Bilimler(Uluslararası İlişkiler Sosyoloji, Psikoloji), Beşeri Bilimler(Tarih, Felsefe, Arkeoloji) ve Sanat.
YÖK denkliği
İlk 400 Sıralama - Doğrudan Denklik
- Charles University
Yaşam maliyeti
Aylık €450 - €800 arasında değişir.
İklimi
Çek Cumhuriyeti ılıman karasal iklime sahiptir. Kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar ise sıcak ve genellikle ılımandır. Mevsimler belirgin şekilde yaşanır ve özellikle kış aylarında hava sıcaklıkları düşebilir.
Artılar ve eksiler
Çek Cumhuriyeti'nde eğitim, köklü üniversiteleri, Avrupa'daki merkezi konumu ve özellikle mühendislik, ekonomi, tıp ve sosyal bilimlerdeki güçlü eğitim seçenekleri sayesinde öğrenciler için avantajlıdır. Ayrıca Avrupa'nın diğer ülkelerine ulaşım oldukça kolaydır. Çekçe dışındaki İngilizce programların bazıları için öğrenim ücretlerinin yüksek olabilmesi öğrencilerin dikkat etmesi gereken bir noktadır.
Giriş gereklilikleri
7 başlıkYKS gerekliliği
Genellikle Çek üniversiteleri için doğrudan bir kabul kriteri değildir. Kabul esas olarak üniversitenin kendi giriş sınavı ve lise başarısına dayanır. Ancak nostrifikasyon(diplomanın Çekya’da resmi olarak tanınma süreci) sürecinde veya başvuruyu desteklemek amacıyla sunulması istenebilir.
Lise diploması
Türkiye'den alınan standart devlet lisesi diploması çoğu üniversite tarafından kabul edilir. Ama dünya sıralaması yüksek üniversitelere yerleşmek için SAT, A-Level, AP ve IBDP gibi uluslararası diploma programlarına girmesi gerekebilir. Tüm bu gereklilikler üniversiteden üniversiteye değişiklik gösterebileceğinden yurt dışı eğitim planı sürecine başlandığında detaylı bir şekilde incelenerek hazırlıkların yapılması gerekmektedir.
Bu planlar genellikle 9. Ve 10. Sınıfta netleştirilerek süreç devam ettirilmelidir.
Sadece lise diploması ile kabul alınabilecek bölümler
İşletme, Ekonomi, Finans, Pazarlama, Uluslararası İlişkiler, Siyaset Bilimi, Sosyoloji, Psikoloji, İletişim ve Medya, Bilgisayar Bilimleri, Bilişim Teknolojileri, Mimarlık, Turizm ve Otelcilik, Lojistik, Tarih, Felsefe, Dilbilim, Edebiyat, Kültürel Çalışmalar, Sanat Tarihi.
Not: bu bölümler üniversiteden üniversiteye değişiklik gösterebileceğinden hedeflenen üniversitenin başvuru gerekliliklerinin özel olarak kontrol edilmesi gerekmektedir.
Uluslararası diploma programları gerekliliği (SAT, IB, a level, AP)
Zorunlu değildir.
Bölümlere göre portfolyo gerekliliği
Güzel sanatlar, görsel sanatlar, moda tasarımı, mimarlık, fotoğrafçılık gibi bölümlerde portfolyo gerekmektedir.
Not: bu bölümler üniversiteden üniversiteye değişiklik gösterebileceğinden hedeflenen üniversitenin başvuru gerekliliklerinin özel olarak kontrol edilmesi gerekmektedir.
Bölümlere özel sınav gerekliliği
Tıp: Genellikle Biyoloji, Kimya ve Fizik alanlarından giriş sınavı yapılır. Örneğin Masaryk University bu üç dersten yazılı sınav uyguluyor.
Diş Hekimliği: Tıp gibi Biyoloji, Kimya ve Fizik sınavları istenebiliyor. Masaryk University'de bu üç dersten sınav bulunuyor; Charles University'de ise yazılı testin ardından MMI (Multiple Mini Interview) aşaması da var.
Hukuk: Tek bir ulusal hukuk giriş sınavı yoktur. Ancak üniversiteye ve programa göre giriş sınavı uygulanabilir. Örneğin Masaryk University'de bazı programlarda Learning Potential Test (TSP) veya bölüme özel sınav kullanılabiliyor.
Başvuru için temel gereklilikler
Başvuru Yöntemi: Başvurular genellikle doğrudan ilgili üniversitenin kendi online başvuru sistemi üzerinden yapılır. Her üniversitenin kendi portalı ve prosedürleri vardır. Merkezi bir ulusal başvuru sistemi uluslararası öğrenciler için yaygın değildir.
Gerekli Belgeler (Genel Olarak - Üniversiteye ve nostrifikasyon durumuna göre değişebilir):
Online Başvuru Formu
Başvuru Ücreti (genellikle online ödenir)
Pasaport Kopyası
Lise Diploması ve Transkripti (Apostilli ve Yeminli Çekçe Tercümeli Kopyaları - Nostrifikasyon başvurusu için veya doğrudan üniversiteye)
Nostrifikasyon Belgesi (eğer alındıysa) veya Nostrifikasyon başvuru kanıtı
Dil Yeterlilik Sınav Sonucu (Resmi skor raporu)
CV/Özgeçmiş (bazen)
Motivasyon Mektubu (bazen)
Referans Mektupları (nadiren lisans için)
Giriş Sınavı Sonucu (varsa)
Dil yeterliliği
2 başlıkAna dil gerekliliği
İleri düzeyde Çekçe yeterlilik (genellikle C1 seviyesi veya üniversitenin kendi sınavı) gerekir. Kamu üniversitelerindeki Çekçe programlar tüm öğrenciler (uluslararası öğrenciler dahil) için ücretsizdir.
İngilizce dil gerekliliği
IELTS Academic: Genellikle minimum 6.0 - 6.5 overall.
TOEFL iBT: Genellikle minimum 4,0-4,5 (75 – 90) overall.
Cambridge English (B2 First/C1 Advanced) gibi diğer sınavlar da kabul edilebilir.
Not: Bazı üniversiteler farklı dil yeterlilik testlerini kabul etmekle birlikte kendi dil sınavını da yapabilmektedir.
Eğitim maliyeti
3 başlıkÖzel üniversite
Her üniversite kendi ücretlerini belirleyebilmekle birlikte fikir olarak aşağıdaki ücretler genelgeçer ücretlerdir.
Yıllık €3,000 ile €15,000 arasında değişebilir.
Devlet üniversiteleri
Çekçe programlar ücretsizken, İngilizce veya diğer yabancı dillerdeki programlar ücrete tabidir. Ücretler üniversiteye ve programa göre değişir. Genellikle yıllık €2,000 ile €12,000 arasında değişir. Mühendislik, IT gibi alanlar genellikle daha uygun fiyatlıyken, Tıp gibi programlar daha yüksek olabilir (€15,000+).
Foundation
İngilizce veya Çekçe dil seviyesi ya da akademik altyapısı doğrudan kabul için yeterli olmayan öğrenciler için birçok üniversite (özellikle Charles Üniversitesi bünyesindeki ÚJOP gibi enstitüler) 1 yıl süren yoğun dil ve/veya akademik hazırlık (Foundation) programları sunmaktadır.
Burs imkânları
3 başlıkSporcu bursları
Charles University – Faculty of Science Sports Scholarship: Ulusal veya uluslararası yarışmalarda başarılı olan öğrenciler, fakültenin özel spor bursuna başvurabiliyor.
Charles University – Faculty of Medicine Sports Scholarship: Bireysel spor başarıları için 2.000–5.000 CZK, takım sporlarındaki başarılar için 3.000–10.000 CZK tutarında tek seferlik burs verilebiliyor.
Masaryk University (Brno) – Sports Representation Scholarship: Üniversiteyi akademik veya diğer spor müsabakalarında temsil eden öğrencilere spor bursu veriliyor. Ayrıca madalya kazanan öğrencilere de destek sağlanabiliyor.
Üniversite/özel burslar
Charles University (UK) – Başarı Bursu: Akademik başarısı yüksek öğrencilere veriliyor. Bazı fakültelerde lisans öğrencileri de yararlanabiliyor. Ayrıca üniversitenin International Students Fund programı, İngilizce lisans ve yüksek lisans programlarına kabul edilen başarılı uluslararası öğrencilere maddi destek sağlıyor.
Masaryk University (MUNI) – Fakülte Bursları: Üniversitenin fakülteleri kendi burs programlarını oluşturabiliyor. Başarı, sosyal durum, konaklama ve eğitim faaliyetleri gibi farklı kriterlere dayalı burslar bulunuyor.
Masaryk University – English-taught programme destekleri: İngilizce programlarda okuyan lisans ve yüksek lisans öğrencilerine, eğitimleriyle bağlantılı kısa süreli yurtdışı faaliyetleri için 10.000 CZK'ya kadar destek verilebiliyor.
Prague University of Economics and Business (VŠE) – Başarı Bursu: Lisans ve yüksek lisans öğrencilerine akademik başarıya dayalı burs verilebiliyor. Ancak burs genellikle öğrenci üniversitede eğitimine başladıktan sonra değerlendiriliyor; VŠE yeni başvuran öğrencilere genel bir burs sunmadığını belirtiyor.
Türkiye öğrenim kredisi imkânı
GSB öğrenim kredisi: YÖK’ün tanıdığı bir üniversiteye kayıtlı öğrenciler e-Devlet’ten başvurabilir. Çek Cumhuriyeti için güncel aylık tutar GSB’nin yıllık tablosundadır.
Vakfın faizsiz öğrenim kredisi: Türkiye’nin Beyin Gücü programındaki öğrencilerimiz, ülkeye göre değişmekle birlikte yaklaşık 300 € tutarındaki sıfır faizli öğrenim kredisine başvurabilir; geri ödeme mezuniyetten iki yıl sonra, yine faizsiz başlar.
Şartlar, başvuru takvimi ve geri ödeme için öğrenim kredisi rehberine bakın.
Konaklama
2 başlıkKonaklama tercihleri
Üniversite Yurtları, Özel Yurtlar, Kiralık Oda/Daire
Konaklama maliyeti
Üniversite Yurtları (Kolej): En yaygın ve genellikle en ekonomik seçenektir. Odalar genellikle 2-3 kişiliktir, ortak mutfak ve banyo bulunur. Üniversitelerin web siteleri üzerinden başvuru yapılır, erken başvuru önemlidir (Aylık ~€100 - €250).
Özel Yurtlar: Daha modern olanaklar sunan, ancak daha pahalı özel yurt seçenekleri de özellikle büyük şehirlerde mevcuttur (Aylık ~€250 - €500+).
Kiralık Oda/Daire (Byt / Pokoj): Daha fazla bağımsızlık sunar. Paylaşımlı dairelerde oda kiralamak popülerdir. Fiyatlar şehre, konuma ve evin durumuna göre değişir (Oda kirası aylık ~€200 - €400+, Daire kirası ~€500 - €900+).
Önemli tarihler
1 başlıkÜniversite Başvuru başlangıç ve bitiş Tarihleri
Çek Cumhuriyeti'nde üniversite başvuruları genellikle diğer Avrupa ülkelerine göre çok daha erkendir. Eylül/Ekim'de başlayan Güz Dönemi için başvuru başlangıç tarihi Eylül-Kasım ayları arası iken son başvuru tarihleri genellikle Şubat sonu veya Mart sonudur. Bazı üniversiteler Nisan/Mayıs'a kadar ek başvuru alabilir ancak ana başvuru dönemi çok erkendir. Giriş sınavları genellikle ilkbahar/yaz başında yapılır. Mutlaka ilgili üniversitenin ve programın web sitesindeki kesin tarihler kontrol edilmelidir.
Sağlık sigortası
1 başlıkSağlık imkanları
Çekya'da 90 günden uzun süre eğitim görecek öğrencilerin sağlık sigortası yaptırması zorunludur. Sigortanın tüm kalış süresini kapsaması, en az €400.000 teminat sunması ve katılım payı içermemesi gerekir. Sigorta belgesi vize pasaporta işlenmeden önce sunulmalıdır.
Vize ve çalışma
3 başlıkÖğrenci vizesi
Kabul Alma ve Nostrifikasyon: Üniversiteden kabul mektubu alınır. Nostrifikasyon işlemleri başlatılır (veya tamamlanır).
Uzun Süreli Vize veya Oturma İzni Başvurusu (Türkiye'de): Öğrenciler genellikle doğrudan Uzun Süreli Oturma İzni (long-term residence permit for the purpose of studies) başvurusunu Türkiye'deki Çek Cumhuriyeti Büyükelçiliği veya Başkonsolosluğu'na yaparlar. Bazı durumlarda önce uzun süreli vize (D tipi) alınıp Çek Cumhuriyeti'ne gittikten sonra oturma iznine başvurulabilir, ancak doğrudan oturma izni başvurusu daha yaygındır. Randevu almak kritiktir ve çok önceden yapılmalıdır.
Gerekli Belgeler (Genel - Konsolosluktan teyit edilmeli): Başvuru formu, pasaport, kabul mektubu, finansal kanıt(12 aylık dönem için gerekli finansal kaynak 115.810 CZK (yaklaşık €4.777) tutarındadır), konaklama kanıtı (üniversite yurdundan veya kira kontratı), adli sicil kaydı (Apostilli ve Çekçe tercümeli), geçerli kapsamlı sağlık sigortası (Çek Cumhuriyeti'nde geçerli, belirli limitleri karşılayan), fotoğraf, başvuru ücreti. Nostrifikasyon belgesi veya başvuru kanıtı da genellikle istenir.
Mülakat ve Değerlendirme: Başvuru sırasında konsoloslukta bir mülakat yapılabilir. Başvurunun değerlendirilmesi 60 ila 90 gün sürebilir (bazen daha uzun).
Vize/İzin Onayı ve Seyahat: Başvuru onaylanırsa, vize pasaporta işlenir veya oturma izni kartının Çek Cumhuriyeti'nde alınacağına dair belge verilir.
Varış Sonrası Oturma İzni Kartı (Çek Cumhuriyeti'nde): Ülkeye giriş yaptıktan sonra, 3 iş günü içinde Yabancılar Polisine (Foreign Police) veya İçişleri Bakanlığı (MVCR) ofisine giderek adres kaydı yaptırılmalı ve biyometrik verilerin verilmesiyle Oturma İzni Kartı (Biometric Residence Permit Card) işlemleri tamamlanmalıdır.
Eğitim süreci çalışma izni
Çek Cumhuriyeti'nde öğrenim amacıyla geçerli bir uzun süreli vize veya oturma iznine sahip olan uluslararası öğrenciler, eğitimleri devam ederken yasal olarak çalışabilirler.
Mevcut yasalara göre, akredite bir programda tam zamanlı öğrenci olanlar için genellikle ek bir çalışma iznine gerek yoktur. Öğrenciler herhangi bir saat sınırlaması olmadan çalışabilirler ancak eğitimlerini aksatmamaları beklenir. (Not: Bu durum geçmişe göre daha esnektir, ancak işe başlarken öğrenci statüsünü ve yasal çalışma hakkını işverene belgelemek önemlidir).
Eğitim sonrası çalışma izni
Çek Cumhuriyeti'nde bir yükseköğretim programını (lisans dahil) başarıyla tamamlayan AB dışı öğrenciler, mezuniyet sonrası iş aramak veya iş kurmak amacıyla ülkede kalmak için başvuruda bulunabilirler.
İş Arama/Girişimcilik Oturma İzni: Mezunlar, öğrenci oturma izinlerinin bitiminden sonra 9 aya kadar geçerli olacak yeni bir Uzun Süreli Oturma İzni (iş arama veya iş kurma amacıyla) için İçişleri Bakanlığı'na (MVCR) başvurabilirler. Bu başvurunun öğrenci izni bitmeden yapılması tavsiye edilir.
Bu süre içinde niteliklerine uygun bir iş bulan mezunlar, daha sonra Çalışan Kartı (Employee Card) gibi uygun bir çalışma ve oturma iznine geçiş yapmalıdırlar.
Bunlara da göz atın
Çek Cumhuriyeti başvurunuzu birlikte planlayalım.
Belge listesi, takvim ve bütçeyi vakıf uzmanlarımızla birlikte çıkarın.

